Online leren combineren met ‘live ervaren’

Een online mentormethode… toen mij de vraag werd gesteld om er eentje te ontwikkelen, aarzelde ik. Een jaar of wat geleden moest alles opeens online, en gepersonaliseerd bovendien. Dat was de toekomst. Inmiddels hebben ervaringen aangetoond dat je er met ‘alleen of vooral online’ ook niet komt.

In het mentoraat is contact tussen mentor en leerling een heel belangrijk ingrediënt voor succes. (Hoewel het belang niet mag worden veralgemeniseerd; niet iedereen heeft hier in dezelfde mate behoefte aan, of baat bij.)

Deze mentormethode is bedoeld om het live contact te ondersteunen en het effect ervan – en van andere ‘interventies’ – te versterken. Het ultieme doel is leerlingen inzicht te geven in – en aan het roer te zetten van – hun persoonlijke kwaliteiten.

Tekortkomingen vertalen naar kwaliteiten

Als leerling in een online omgeving ontdekken wie jij ongeveer bent en wat jouw behoeften zijn, is een mooie eerste stap, maar niet voldoende. Je moet in de praktijk ervaren dat je echt verschilt van die ander en dat die behoefte van jou niet inwisselbaar is voor zomaar iets anders, maar wezenlijk is voor hoe jij functioneert. Plus: dat er in die unieke eigenschappen die jou kenmerken, kwaliteiten schuilen!

Te vaak worden deze kwaliteiten niet gezien of gewaardeerd in het onderwijs. Een uitspraak als deze, die zonder-met-de-ogen-te-knipperen wordt gedaan op een rapportvergadering of een oudergesprek, illustreert dat:

‘Jesse is nogal beweeglijk en daarmee maakt hij het soms lastig voor zijn omgeving en vooral voor zichzelf.’   

Jesse’s neiging om te bewegen wordt gezien en benaderd als een tekortkoming, in plaats van als een kwaliteit.Kwaliteit? Ja!

Jesse voelt als geen ander dat stilstand dodelijk is voor ontwikkelprocessen. Jesse heeft daarnaast het vermogen om te zien waar het obstakel voor verandering zit en het lef om dit zonder omwegen te benoemen. Bovendien beschikt hij over het bijzondere talent om mensen in beweging te brengen, met zijn wilskracht, zijn tomeloze energie, zijn enthousiasme en zijn originele ideeën.

In schoolsituaties worden deze kwaliteiten echter zelden gezien, laat staan gewaardeerd. Het grote risico is dat Jesse zijn eigen kwaliteit niet herkent, zijn motivatie kwijtraakt, zijn zelfvertrouwen verliest en niet de stimulans en tools krijgt om zijn misschien wel belangrijkste talent te ontwikkelen.

Van online naar offline en andersom

In deze mentormethode staan de natuurlijke kwaliteiten van leerlingen centraal. Gedurende het online programma wordt de leerling hier op allerlei manieren op attent gemaakt en wordt hij gestimuleerd dit verder te onderzoeken in de offline werkelijkheid. Daar oefen je, probeer je uit, pas je toe en reflecteer je. Je ervaart hoe wezenlijk jouw eigenschappen voor jezelf zijn, wat de toegevoegde waarde ervan is én wat de andere kant ervan is. Bijvoorbeeld dat een kwaliteit die doorschiet, niet meer wordt ervaren als een kwaliteit.

Je ervaart ook dat wat jij als cruciaal ziet voor de start van een les of bij een groepsopdracht, door sommige klasgenoten, docenten of je mentor – heel anders kan worden gezien. Daarover (1) lees je in het online programma; je (2) loopt er tegenaan (en bent er vaak al meer dan eens tegen aangelopen) in de praktijk en je (3) gaat er met anderen over in gesprek met hulp van online vragen en opdrachten.

(H)erkenning van jouw kwaliteit

Door ondergedompeld te worden in die wereld van verschillen, krijgen leerlingen meer begrip voor reacties van anderen, meer zicht op kwaliteiten van anderen en worden ze vaardiger in het omgaan met al die verschillen. Ze zien bovendien dat bepaalde eigenschappen van anderen een mooie aanvulling voor henzelf kunnen zijn. (‘Ik heb veel oog voor detail; zij maakt heel goed onderscheid in hoofd- en bijzaken… als we slim samenwerken, kunnen we zorgen dat ik me niet in details verlies en in tijdnood kom en dat zij het vraagstuk te globaal aanpakt en te weinig aandacht besteedt aan de praktische uitwerking.)

Het begint echter bij jezelf. De bereidheid om iets nieuws aan te leren, is vele malen groter als je je erkend voelt in je eigen kwaliteit, of op zijn minst in jouw manier van leren.

Online leren is leuk!

De bereidheid om te leren, wordt ook versterkt als je dat op een manier mag doen die aansluit bij hoe je leert en leeft in het gewone leven. Deze generatie brengt minstens evenveel tijd door in de online werkelijkheid als in de offline werkelijkheid. Die wereld trekt nu eenmaal; dat is een omgeving waar je graag wilt zijn.

Dus als wij, volwassenen, leerlingen willen ontmoeten en verleiden om iets te bekijken of te doen waarvan wij denken dat het belangrijk is, dan is het volkomen logisch dat we hen opzoeken in die online wereld. Daarnaast is het cruciaal dat de taal die we daar spreken, aansluit bij hoe jongeren graag aangesproken en getriggerd willen worden. Tot slot moet je je moeiteloos in de online omgeving kunnen bewegen.

De online mentormethode voldoet aan die eisen. Je kunt het programma net zo eenvoudig op je PC of laptop ‘afspelen’, als op je tablet of smartphone.